Hét instituut voor praktijkgericht onderzoek

Effectief en adaptief onderwijs

Thema

Veel lectoren zijn bezig met eigen onderzoek bij organisaties, genaamd een onderzoeksthema. 
Zowel studenten als organisaties kunnen bij een lopend onderzoeksthema aansluiten.
Bent u als student of organisatie geïnteresseerd in dit thema? Neem dan contact met ons op!

Welke aspecten van ontwikkelingsgericht onderwijs (of de cultuurhistorische theorie) zijn in de praktijk van het (V)MBO, HAVO en VWO te onderscheiden?

  • Welke aspecten van ontwikkelingsgericht onderwijs (of de cultuurhistorische theorie) zijn in de praktijk van het (V)MBO, HAVO en VWO nog verder te ontwikkelen?
  • Welke aspecten van ontwikkelingsgericht onderwijs (of de cultuurhistorische theorie) zijn in de praktijk van bedrijfsopleidingen te onderscheiden en/of verder te ontwikkelen?
  • Aan welke kenmerken van materiaal dat tegemoetkomt aan een diverse doelgroep voldoet onderwijs & opleiding waar apps en tablets ingezet worden?

In een tijd waarin al geruime tijd massaproducten op maat gemaakt worden (mass personalisation), is het vreemd dat dat in het onderwijs in veel gevallen nog niet gebeurt. Echter, in de onderwijskunde is het differentiëren ook al lange tijd een thema. Maar het is nog niet overal volledig gerealiseerd in de praktijk. Differentiatie is ook een diffuus concept. In navolging van Biesta (2012) wordt differentiëren in dit onderzoeksthema opgevat als middel om de beoogde ontwikkelingsdoelen voor de lerende te halen, waarbij rekening wordt gehouden met verschillen tussen leerlingen. De leerdoelen zijn niet ‘slechts’ de doelen die door overheid of anderszins van buitenaf vastgesteld zijn, maar ook doelen die zich als ontwikkelingsmogelijkheden voordoen in de ‘Zone van Naaste Ontwikkeling’ van de lerende (zie bijvoorbeeld Van de Pol & Passier, 2013). Adaptief heeft daarmee een dubbele betekenis: ten eerste aansluitend bij de vastgestelde leerdoelen voor de lerenden en ten tweede aansluitend bij hun ontwikkelingsmogelijkheden.

Effectief onderwijs is onderwijs dat erop is gericht beoogde leerdoelen te realiseren. Onderwijs dat effectief en adaptief is in bovengenoemde zin wordt in dit onderzoeksprogramma opgevat als zijnde doel- en ontwikkelingsgericht. Ontwikkelingsgericht onderwijs (OGO) is een reeds bestaand onderwijsconcept in het primair onderwijs en gebaseerd op de cultuurhistorische theorie van Vygotsky. In het overige onderwijs is dit concept minder expliciet uitgewerkt. Het concept is, in ieder geval de theorie erachter, ook van toepassing in bedrijfsopleidingen, een leven lang leren en buitenschools leren.

Snelle en ingrijpende technologische ontwikkelingen bieden de interessante mogelijkheden om het onderwijs adaptiever te maken. Met tablets en apps bijvoorbeeld, kan het leren en ontwikkelen meer gepersonaliseerd worden. De iPad-scholen (O4NT) zijn aanleiding om te veronderstellen dat het momentum daarvoor er nu is. ICT in het algemeen heeft al langer de belofte in zich dat onderwijs met de inzet ervan flexibel, adaptief en gepersonaliseerd kan zijn (Rubens, 2013; Weller, 2004; Heemskerk e.a., 2013). De vraag is wel of het onderwijs in dat kader meer effectief en adaptief is. En zo ja, op welke wijze dat lukt? Heemskerk e.a. formuleren drie categorieën kenmerken aan de hand waarvan digitale leermiddelen gescand kunnen worden op in hoeverre ze ingezet kunnen worden voor een gevarieerde groep: kenmerken ten aanzien van de inhoud; kenmerken ten aanzien van de interface; kenmerken ten aanzien van de instructie.
 

Doel onderzoek

Doel van het onderzoek is het ontwikkelen van kaders, principes en concepten ten behoeve van het verder inrichten en ontwikkelen van onderwijs dat aansluit bij de ontwikkelingsmogelijkheden, didactische behoeften en individuele doelen van de lerenden.
 
Afgeleid doel

Het verder ontwikkelen van bestaande instrumenten, materialen en methoden voor het inrichten en ontwikkelen van adaptiever gedifferentieerd en effectief onderwijs.

Kijk voor meer achtergrondinformatie bij de onderzoekslijnen behorende bij dit thema: Eigentijds onderwijs voor individu en groep en Duurzaam en flexibel leren

Opleiding Master Onderwijskunde
Lector Dr. Martijn van Schaik
Betrokken lid Academic Board Prof. dr. Martin Mulder
Betrokken organisatie(s) Perpetuum Primair Onderwijs Breda,
De Nieuwste School Tilburg,
Master Steve JobsSchool Sneek
Contactperso(o)n(en) organisatie(s) Prof. dr. Bert van Oers, Gertjan Kleinpaste, Martin Vos
Onderzoekslijn Duurzaam en flexibel leren
Eigentijds onderwijs voor individu en groep
Aanvang onderzoek 31 januari 2014

teaser image

Neem contact met ons op via

info@ncoi.nl